Leczenie kobiet z depresją przed zajściem w ciążę – czy konieczne jest odstawienie leków w ciąży?

Leczenie kobiet z depresją przed zajściem w ciążę – czy konieczne jest odstawienie leków w ciąży?

Marzena Wieczerzak-Skubis

Lekarz specjalista psychiatra, psychoterapeuta poznawczo-behawioralny

Od 2003 roku zajmuje się diagnozą, leczeniem oraz profilaktyką zaburzeń psychicznych.
Doświadczenie zawodowe zdobywała w Klinice Psychiatrii SPSK 1 w Lublinie, oddziałach psychiatrycznych stacjonarnych w Lublinie, Parczewie i Chełmie oraz poradniach zdrowia psychicznego w Lublinie, Nałęczowie, Chełmie.

Absolwentka 4-letniej Szkoły Psychoterapii Poznawczo-Behawioralnej Centrum CBT-EDU w Warszawie. (ośrodek rekomendowany przez Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczo-Behawioralnej).

Depresja jest jedną z najczęściej występujących chorób na świecie. U kobiet rozpoznawana jest 2-krotnie częściej niż u mężczyzn. Kobiety, u których występują objawy depresyjne, częściej są hospitalizowane, a depresja związana jest z większym ryzykiem przewlekłego przebiegu. Rozpoznanie i leczenie kobiecej depresji nie wyklucza planowania rodziny. Przygotowanie do ciąży pod względem psychiatrycznym nie zawsze oznacza konieczność odstawienia leków przed zajściem w ciążę, ale właśnie rozważne podjęcie decyzji, czy odstawić leki, czy zmniejszyć do minimalnej dawki terapeutycznej czy też zamienić lek na inny (jeśli dotychczasowy ma wpływ teratogenny).

Właściwą decyzję podejmie prowadzący lekarz psychiatra, ale przede wszystkim ma to być postępowanie bezpieczne dla matki, zapewniające jej stabilność psychiczną. W sytuacji gdy w ciążę zachodzi kobieta, która od pewnego już czasu leczy się z powodu depresji, mamy kilka rozwiązań terapeutycznych, które specjalista psychiatra może zastosować w zależności od stanu psychicznego i etapu leczenia pacjentki. Badając potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem leków przeciwdepresyjnych w ciąży, trudno jest oddzielić skutki ich działania od wpływu depresji na zdrowie matki i dziecka.

Dla podjęcia najlepszego dla dziecka i matki rozwiązania konieczny jest jak najwcześniejszy kontakt z prowadzącym lekarzem psychiatrą. Istotny jest zwłaszcza wpływ leków przeciwdepresyjnych w pierwszym trymestrze ciąży w okresie kształtowania się dziecka – w przypadku pewnych preparatów ryzyko powstania wady jest większe, w przypadku innych zaś zdecydowanie mniejsze. Lekami dopuszczonymi do zastosowania w pierwszym trymestrze ciąży są niektóre SSRI (sertralina, citalopram, esciatalopram, fluwoksamina); badania nie wykazały również teratogennego działania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (np. klomipramina, amitryptylina). Jeśli samopoczucie pacjentki na to pozwala, czasami podejmuje się decyzję o zmniejszeniu leków do minimalnej skutecznej dawki lub ich odstawieniu.

Gdy pacjentka przyjmuje lek przeciwdepresyjny, o którym wiadomo, że może on zagrażać dziecku, a konieczna jest kontynuacja leczenia, korzystniejsza jest zmiana dotychczas przyjmowanego leku na inny, którego stosowanie związane jest z najmniejszym zagrożeniem dla płodu. Ostatecznie decyzje należy podejmować zawsze po przeanalizowaniu wszystkich możliwych korzyści oraz potencjalnych zagrożeń dla matki i dziecka.

Skip to content